Wszystkie artykuły

Artykuł

14 sierpnia 2022Zaktualizowano 15 listopada 202622 min czytaniaTomasz Muszyński

Zawody sportowo-pożarnicze OSP – regulamin 2025, bojówka, sztafeta i meldunek

Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych OSP w wydaniu 2025 – grupy i skład drużyny, ćwiczenie bojowe, meldunek i rozkaz dowódcy, sztafeta pożarnicza, punkty karne i klasyfikacja.

Zawody sportowo-pożarnicze OSP

Celem zawodów sportowo-pożarniczych OSP jest doskonalenie umiejętności obsługi sprzętu, ocena stanu wyszkolenia pożarniczego, popularyzacja zagadnień ochrony przeciwpożarowej, a także przygotowanie do startu w zawodach wyższego szczebla. W regulaminie zawodów możemy przeczytać, że zawody są formą intensywnego szkolenia pożarniczego niezbędnego w przygotowaniu do działań ratowniczych.

Od 2025 roku obowiązuje nowy regulamin. Zawody rozgrywane są według regulaminu w wydaniu 2025, który zastąpił wersję OSP-1/2011. Artykuł opisuje nową wersję – co w nim zmieniliśmy, znajdziesz w historii zmian pod tekstem.

Regulamin zawodów

Zawody rozgrywane są według dokumentu „Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych”, wydanie 2025. Regulamin obowiązuje na podstawie uchwały nr 140/34/2025 Prezydium Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP z dnia 16.05.2025 r. i stosuje się go do jednostek OSP zrzeszonych w Związku OSP RP. Zastąpił on regulamin OSP-1/2011.

Regulamin pobierzesz ze strony ZOSP RP: Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych OSP (PDF). Na stronie zawodów sportowo-pożarniczych ZOSP RP znajdziesz także materiał szkoleniowy dla sędziów, podzielony na pięć części:

Materiały dla sędziów warto przejrzeć także jako zawodnik – pokazują, na co sędziowie zwracają uwagę.

Zawody na wszystkich szczeblach rozgrywane są w dwóch konkurencjach:

  1. ćwiczenie bojowe,
  2. sztafeta pożarnicza 7 x 50 m z przeszkodami.

Start w sztafecie następuje bezpośrednio po ćwiczeniu bojowym. Ze względu na warunki organizacyjne kolejność konkurencji może zostać zmieniona – dopuszcza się też przeprowadzenie najpierw wszystkich biegów jednej konkurencji, a później drugiej.

Zawodnicy

W zawodach biorą udział członkowie Ochotniczych Straży Pożarnych. Zawody rozgrywane są w podziale na dwie grupy:

  • Grupa „A” – męskie drużyny pożarnicze
  • Grupa „C” – kobiece drużyny pożarnicze

Wiek i zasady dla grup „A” i „C”

W zawodach mogą brać udział strażacy w wieku powyżej 16 lat. Funkcje dowódcy, mechanika i rozdzielaczowego wymagają wieku powyżej 18 lat. O wieku zawodnika decyduje dzień urodzenia. Osoby niepełnoletnie mogą startować za zgodą swoich przedstawicieli ustawowych.

  • Grupa „A” – w skład drużyny mogą wchodzić kobiety. Jeżeli w drużynie jest co najmniej jeden mężczyzna, drużyna jest klasyfikowana jako męska.
  • Grupa „C” – mechanikiem musi być kobieta. Motopompę może obsługiwać mężczyzna z danej OSP (powyżej 18 lat). Jeżeli w drużynie nie ma mężczyzny obsługującego motopompę, zawodniczka pełniąca funkcję mechanika również musi mieć ukończone 18 lat.

Skład drużyny grupa „A”

Drużyna składa się z 8 lub 9 osób – 8 zawodników oraz zawodnika rezerwowego. Zawodnik rezerwowy nie jest obowiązkowy, ale zdecydowanie warto go powołać. Funkcje w drużynie przedstawiają się następująco:

  • dowódca drużyny
  • przodownik roty I
  • pomocnik przodownika roty I
  • przodownik roty II
  • pomocnik przodownika roty II
  • rozdzielaczowy
  • łącznik
  • mechanik
  • zawodnik rezerwowy (nieobowiązkowo)

Skład drużyny grupa „C”

Drużyna składa się z 8 do 10 osób – 8 zawodniczek, zawodniczki rezerwowej (nieobowiązkowo) oraz mężczyzny z danej OSP obsługującego motopompę (nieobowiązkowo). Funkcje w drużynie przedstawiają się następująco:

  • dowódca drużyny
  • przodownik roty I
  • pomocnik przodownika roty I
  • przodownik roty II
  • pomocnik przodownika roty II
  • rozdzielaczowy
  • łącznik
  • mechanik
  • zawodniczka rezerwowa (nieobowiązkowo)
  • obsługujący motopompę mężczyzna z danej OSP (nieobowiązkowo)

Funkcje w ćwiczeniu bojowym i sztafecie wyznacza dowódca w arkuszu zgłoszenia drużyny. Jeżeli między konkurencjami dowódca zmienia skład, musi zawiadomić o tym sekretariat zawodów przed rozpoczęciem drugiej konkurencji.

Oznaczenia zawodników

Zawodnicy noszą podczas zawodów oznaczenia pełnionych funkcji. Oznaczenia noszone na piersiach i plecach mają kształt kwadratu o boku 30 cm:

FunkcjaOznaczenie
Dowódca drużynyNa białym tle czarne koło o średnicy 20 cm
Przodownik roty INa czerwonym tle czarny okrąg o średnicy 20 cm i grubości 3,5 cm, wypełniony od dołu do połowy czarnym kolorem
Pomocnik przodownika roty INa czerwonym tle czarny okrąg o średnicy 20 cm i grubości 3,5 cm
Przodownik roty IINa niebieskim tle – jak przodownik roty I
Pomocnik przodownika roty IINa niebieskim tle – jak pomocnik przodownika roty I
RozdzielaczowyNa żółtym tle – jak przodownik roty I
ŁącznikNa białym tle czarny okrąg o średnicy 20 cm i grubości 3,5 cm, w środku czarne koło o średnicy 5 cm
Mechanik / obsługujący motopompę w grupie „C”Na białym tle czarny okrąg o średnicy 20 cm i grubości 3,5 cm, w środku dwie skrzyżowane belki o szerokości 3,5 cm
RezerwowyNa żółtym tle – jak pomocnik przodownika roty I

Źródło: Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych OSP, wydanie 2025, pkt 3.3.

Jeżeli w grupie „C” startuje kobieta-mechanik oraz mężczyzna obsługujący motopompę, a drużyna nie ma dwóch oznaczeń mechanika, oznaczenie zakłada kobieta.

Ubiór zawodników

Drużyny posiadają jednolite ubiory i uzbrojenie osobiste:

  • hełm pożarniczy lub sportowo-pożarniczy z paskiem podbródkowym,
  • umundurowanie typu „moro”, ubranie koszarowe lub kombinezony,
  • obuwie – buty skórzane albo z tworzywa koloru ciemnego (w tym buty trekkingowe i sportowe, z wyjątkiem trampek i tenisówek). Przytwierdzone do podeszwy kolce, korki i metalowe szpilki nie są dozwolone, dozwolone są podeszwy typu „turf”. Obuwie w ramach jednej drużyny nie musi być jednolite,
  • pas o szerokości minimum 4 cm, bez podpinki, zatrzaśnika i toporka.

Dopuszcza się rękawice i ochraniacze. Nie wolno podwijać rękawów ani nogawek podczas startu.

Harmonogram i kwalifikacje

Zawody sportowo-pożarnicze OSP rozgrywane są na różnych szczeblach. Regulamin zaleca następującą częstotliwość:

SzczebelCzęstotliwośćOrganizator
Gminne / gminne eliminacyjneco rokuZarząd Oddziału Gminnego ZOSP RP i Komenda Powiatowa (Miejska) PSP przy współudziale samorządu gminnego
Powiatowe / powiatowe eliminacyjneco 2 lataZarząd Oddziału Powiatowego ZOSP RP i Komenda Powiatowa (Miejska) PSP przy współudziale starostwa i samorządów gminnych
Wojewódzkieco 4 lataZarząd Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP i Komenda Wojewódzka PSP
Krajoweco 4 lataZarząd Główny ZOSP RP i Komenda Główna PSP

Zawody wojewódzkie powinny odbyć się nie później niż miesiąc przed zawodami krajowymi. Organizatorzy na kwartał przed planowanym terminem powiadamiają komendy PSP i zarządy oddziałów ZOSP RP wyższego szczebla o terminie i miejscu zawodów. Oddziały mogą organizować zawody częściej, ale takie zawody nie są zaliczane do cyklu eliminacji do zawodów krajowych. Organizator ogłaszając termin określa, czy zawody są eliminacjami do zawodów wyższego szczebla.

Kwalifikacja drużyn

  • Zawody gminne – startować mogą wszystkie drużyny działające na terenie oddziału gminnego. Każda jednostka OSP może wystawić w każdej grupie dowolną liczbę drużyn.
  • Zawody powiatowe – zwycięzcy poprzednich zawodów powiatowych oraz zwycięzcy zawodów gminnych eliminacyjnych.
  • Zawody wojewódzkie – zwycięzcy poprzednich zawodów wojewódzkich oraz zwycięzcy zawodów powiatowych eliminacyjnych.
  • Zawody krajowe – trzy pierwsze drużyny poprzednich zawodów krajowych oraz zwycięzcy zawodów wojewódzkich.

W zawodach powiatowych, wojewódzkich i krajowych jedną jednostkę OSP może reprezentować tylko jedna drużyna w każdej grupie. Gdy jedna drużyna spełnia dwa warunki naraz, kwalifikuje się drużyna następna z zawodów niższego szczebla. Oddział ZOSP RP, na którego terenie odbywają się zawody, może zgłosić dodatkowo po jednej drużynie w każdej grupie.

Przy małej liczbie drużyn w powiecie zarządy oddziałów gminnych mogą zrezygnować z zawodów gminnych – wtedy w zawodach powiatowych mogą startować wszystkie drużyny z terenu powiatu. Taką decyzję podejmuje uchwałą zarząd powiatowy. Organizator może też dopuścić do startu trzy pierwsze drużyny z poprzednich zawodów danego szczebla albo drużyny z drugich (lub drugich i trzecich) miejsc w eliminacjach – decyzję ogłasza przed rozpoczęciem cyklu eliminacji.

Zgłoszenie drużyny i weryfikacja

Formę wstępnego zgłoszenia określa organizator. Najpóźniej 30 minut przed rozpoczęciem zawodów każda drużyna przekazuje organizatorowi arkusz zgłoszenia z ostatecznym wykazem zawodników (załącznik nr 1 do regulaminu) i inne wymagane dokumenty. W jednych zawodach zawodnik może reprezentować tylko jedną drużynę – wyjątkiem jest mężczyzna obsługujący motopompę w grupie „C”.

Przed startem komisja sędziowska weryfikuje zawodników, obiekt i sprzęt. Każdy zawodnik musi mieć dowód osobisty lub inny urzędowy dokument ze zdjęciem, a zawodnicy niepełnoletni – pisemną zgodę przedstawicieli ustawowych. Dokumentację zawodów tworzą załączniki do regulaminu: zgłoszenie drużyny, zgoda na przetwarzanie danych osobowych i wykorzystanie wizerunku, oświadczenie o zgodzie rodziców lub opiekunów niepełnoletnich zawodników, lista startowa, arkusz ocen i protokół końcowy sędziego głównego.

Ćwiczenie bojowe

Ćwiczenie bojowe, często nazywane „bojówką”, to najbardziej widowiskowa konkurencja. W dużym skrócie: drużyna musi zassać wodę z zewnętrznego zbiornika, podać ją linią główną do rozdzielacza i dwiema liniami gaśniczymi strącić pachołki oraz obrócić lub złamać tarczę prądem wody. Konkurencja obejmuje:

  1. wydanie rozkazu,
  2. dobiegnięcie do miejsca ułożenia sprzętu (podestu),
  3. zbudowanie linii ssawnej,
  4. zbudowanie linii głównej z 2 odcinków W-75,
  5. zbudowanie 2 linii gaśniczych (po 2 odcinki W-52 każda),
  6. uruchomienie motopompy i zassanie wody,
  7. podanie 2 prądów wody ze stanowisk gaśniczych,
  8. obrócenie lub złamanie tarczy prądem wody i przewrócenie pachołków.

Tor do ćwiczenia bojowego

Tor ma długość 91 m i szerokość 20 m. Najważniejsze punkty toru:

Odległość od linii startuCo się tam znajduje
0 mLinia startu (linia początkowa toru)
9 mPodest 2 x 2 m – boczne krawędzie podestu w odległości 9 m od linii bocznej toru i linii startu. Zbiornik wodny stoi w jednej linii z podestem (bliższej linii startu), 3 m od jego lewej krawędzi
47 mLinia orientacyjnego ustawienia rozdzielacza
80 mLinia początkowa strefy pracy roty I i II
85 mLinia stanowisk prądowników
90 mTarcza (5 m od lewej linii bocznej), pachołek nr 4 (3,5 m od prawej linii bocznej) i pachołek nr 1 (6,5 m od prawej linii bocznej)
91 mPachołek nr 3 (4,5 m od prawej linii bocznej) i pachołek nr 2 (5,5 m od prawej linii bocznej)

Liczbę torów ustala organizator, stosownie do liczby drużyn.

Tor do ćwiczenia bojowego – schemat z regulaminu zawodów sportowo-pożarniczych OSP, wydanie 2025

Wymagany sprzęt

Organizator zapewnia wyposażenie toru:

  • zbiornik wodny o pojemności nie mniejszej niż 2,5 m³,
  • podest drewniany o wymiarach 2 x 2 m i wysokości do 10 cm,
  • 4 pachołki drogowe na stabilnych podstawach 30 x 30 cm o wysokości: nr 1 – 60 cm, nr 2 – 100 cm, nr 3 – 40 cm, nr 4 – 120 cm,
  • tarczę obrotową lub łamaną o średnicy 15 cm, ze środkiem na wysokości 150 cm.

Przy starcie na kilku torach jednocześnie sprzęt na wszystkich torach musi być identyczny dla danej grupy.

Drużyna przynosi sprzęt, który układa na podeście:

SprzętLiczba sztuk
Motopompa1
Wąż ssawny 110, nie krótszy niż 2,4 m, z łącznikami2
Wąż tłoczny W-75, długość 20 m ± 0,5 m2
Wąż tłoczny W-52, długość 20 m ± 0,5 m4
Prądownica wodna 52, wewnętrzna średnica pyszczka 12 ÷ 12,5 mm2
Rozdzielacz 75/52-75-521
Smok ssawny kompletny (z zaworem zwrotnym)1
Klucz do łączników2

Drużyna może mieć rezerwowe węże (po jednym odcinku W-75 i W-52), które przed startem układa w pobliżu podestu. W zawodach używa się sprzętu znormalizowanego (typowego), także sportowo-pożarniczego dostępnego w handlu. Nie wolno używać węży o mniejszej średnicy z łącznikami 52 lub 75, sprzętu własnej produkcji ani przerobionego. Na sprzęcie można umieszczać oznakowania.

Ułożenie sprzętu na podeście

  • Zawory motopompy i rozdzielacza mogą być otwarte.
  • Węże tłoczne są zwinięte w podwójny krąg ściśle dolegający (bez pustych przestrzeni) oraz bez zakładek.
  • Sprzęt można ułożyć w dowolny sposób, ale nie może leżeć na innym sprzęcie – wyjątkiem są klucze do łączników.
  • Poza podest mogą wystawać jedynie węże ssawne, nie więcej niż 40 cm.
  • Sprzęt nie może być ze sobą połączony. Nie jest błędem, gdy łączniki dotykają do siebie albo gdy prądownica opiera się o inny sprzęt.
  • Łączników nie można blokować, a klucz do łączników nie może być założony na koronę nasady smoka.

Dołącz do swojej jednostki

Konto strażaka jest i pozostanie bezpłatne. Rejestracja zajmuje około minuty.

Załóż bezpłatne konto

Meldunek i rozkaz dowódcy

Drużyna w uzbrojeniu osobistym ustawia się w szeregu przed linią startu w kolejności pełnionych funkcji. Dowódca drużyny melduje sędziemu gotowość do rozpoczęcia ćwiczenia. Treść meldunku według regulaminu:

„Panie sędzio. Dowódca drużyny OSP… (nazwa drużyny) melduje drużynę gotową do rozpoczęcia ćwiczenia.”

Sędzia pyta, czy drużyna i sprzęt są gotowe do startu. Po odpowiedzi twierdzącej zezwala na rozpoczęcie ćwiczenia. Po otrzymaniu zgody dowódca wydaje rozkaz:

„Stanowisko wodne przy zbiorniku, rozdzielacz na wysokości dwóch odcinków W-75, dwie linie gaśnicze z dwóch odcinków W-52, każda rota I obrócenie lub złamanie tarczy, rota II przewrócenie pachołków, na linię startu w tył rozejść się.”

Rozkaz trzeba wydać dokładnie. Rozkaz błędny, niezrozumiały lub niekompletny (fragmenty zamienione lub pominięte) to błąd „Niewłaściwe wydanie rozkazu” – 5 punktów karnych, przyznawanych tylko raz, niezależnie od liczby pomyłek.

Uwaga na tarczę: nie jest błędem, gdy dowódca powie tylko „złamanie tarczy” przy tarczy łamanej albo „obrócenie tarczy” przy tarczy obrotowej. Błędem jest natomiast „złamanie tarczy” przy tarczy obrotowej i „obrócenie tarczy” przy tarczy łamanej.

Komendy startowe

Po rozkazie zawodnicy w dowolny sposób zajmują miejsca na starcie i czekają na sygnał sędziego startowego:

  • z chorągiewką – sędzia wydaje komendę „na miejsca”, a gdy zawodnicy zajmą pozycje, unosi chorągiewkę nad głowę i pada komenda „gotów”. Po kilku sekundach, opuszczając chorągiewkę, wypowiada komendę „start”,
  • z urządzeniem akustycznym (elektroniczny pomiar czasu lub pistolet startowy) – po komendach „na miejsca” i „gotów” zamiast słowa „start” rozlega się sygnał akustyczny.

Start przed sygnałem to falstart – przerywa ćwiczenie, które drużyna powtarza.

Zadania zawodników w ćwiczeniu bojowym

Poniżej znajdziesz krótkie omówienie zadań poszczególnych zawodników. Ma ono pomóc zorientować się w podziale pracy – nie zastępuje regulaminu, w którym przebieg ćwiczenia opisano znacznie dokładniej, wraz z listą sytuacji, które są i nie są błędem.

Dowódca

Po sygnale startu dowódca udaje się bezpośrednio w kierunku miejsca ustawienia rozdzielacza i kontroluje przebieg ćwiczenia. Zatrzymanie się w rejonie podestu lub zbiornika, a zwłaszcza utrudnianie pracy sędziom, jest oceniane jako „nieprawidłowa praca”.

Rota II i mechanik – linia ssawna

Linię ssawną od zbiornika do motopompy buduje rota II. Przodownik z pomocnikiem przenoszą odcinki węży ssawnych i układają je na ziemi jeden za drugim w kierunku stanowiska wodnego. Mechanik zabiera z podestu smok ssawny i staje w miejscu, w którym smok będzie łączony z pierwszym odcinkiem węża. Smok musi zostać podany przodownikowi – rzucenie smoka lub odłożenie go na ziemię to „nieprawidłowa praca”.

Pomocnik okracza pierwszy odcinek węża i razem z przodownikiem ręcznie łączy smok z wężem, a następnie oba odcinki ze sobą. Przodownik łączy linię z nasadą ssawną motopompy, a pomocnik stoi za nim w rozkroku, trzymając oburącz łączony odcinek. Połączenie łączników tylko na jeden kieł to błąd. Użycie kluczy jest dobrowolne. Po połączeniu rota podnosi linię ssawną i zanurza ją w wodzie.

Po przekazaniu smoka mechanik przystępuje do obsługi motopompy (w grupie „C” motopompę może obsługiwać mężczyzna). Mechanik nie może opierać nogi na łączniku linii ssawnej ani na nasadzie motopompy. Mechaniczka w grupie „C”, która nie obsługuje motopompy, po podaniu smoka i kluczy zajmuje stanowisko między linią startu a podestem.

Łącznik i rozdzielaczowy – linia główna

Łącznik podnosi z podestu odcinek węża W-75, rozwija go w kierunku linii prądowników i łączy z nasadą tłoczną motopompy. Z drugim końcem biegnie dalej i łączy go z odcinkiem rozwiniętym przez rozdzielaczowego. Wąż musi zostać podniesiony z podestu – jego pozostawienie to „nieregulaminowe sprawianie węży tłocznych”.

Rozdzielaczowy zabiera z podestu odcinek W-75 oraz rozdzielacz i biegnie w kierunku natarcia, rozwijając wąż. Rozdzielacz ustawia na ziemi za linią orientacyjnego ustawienia rozdzielacza (47 m) i dopiero wtedy łączy linię główną z nasadą wlotową. Błędem jest połączenie linii przed postawieniem rozdzielacza, podłączenie do niewłaściwej nasady albo ustawienie rozdzielacza przed linią lub na niej.

Po wykonaniu zadania rozdzielaczowy sygnalizuje mechanikowi gotowość, unosząc rękę nad głowę. Woda może być podawana do linii głównej, ale nie może pojawić się na rozdzielaczu przed tym sygnałem. Rozdzielaczowy obsługuje rozdzielacz i nie może wykonywać innych czynności – podłączenie przez niego linii gaśniczej to „nieprawidłowa praca”. Łącznik pozostaje między linią startu a miejscem połączenia odcinków linii głównej.

Przodownik i pomocnik roty I

Przodownik zabiera z podestu prądownicę i odcinek węża W-52 i biegnie w kierunku natarcia. Wąż może rozwinąć dopiero za linią ustawienia rozdzielacza. Jeden koniec zostawia na ziemi, z drugim biegnie do przodu i podłącza prądownicę (może to zrobić w biegu). W strefie pracy roty przyjmuje postawę prądownika i sygnalizuje rozdzielaczowemu gotowość, unosząc rękę nad głowę.

Pomocnik zabiera z podestu odcinek W-52, łączy go z lewą nasadą wylotową rozdzielacza i biegnie do przodu, rozwijając wąż. Następnie łączy go z odcinkiem przodownika i zajmuje stanowisko za przodownikiem. Od momentu pojawienia się wody na pyszczku prądownicy pomocnik musi podtrzymywać linię gaśniczą przynajmniej jedną dłonią.

Zadaniem roty I jest obrócenie lub złamanie tarczy prądem wody. Do zakończenia zadania nikt nie może dotknąć linii stanowisk prądowników ani toru za nią. Pozycja zawodników jest dowolna – mogą stać, klęczeć lub leżeć.

Przodownik i pomocnik roty II – druga linia gaśnicza

Po zanurzeniu linii ssawnej rota II buduje drugą linię gaśniczą od prawej nasady wylotowej rozdzielacza, z dwóch odcinków W-52 – tak samo jak rota I. Zadaniem przodownika roty II jest strącenie pachołków prądem wody. Pomoc jednej roty drugiej to błąd „Wzajemna pomoc rot przy wykonaniu zadania” – 20 punktów karnych.

Zakończenie ćwiczenia

Ćwiczenie kończy się, gdy tarcza zostanie obrócona lub złamana, a wszystkie pachołki strącone z podstaw. Czas zatrzymuje się w chwili wykonania tej czynności, która była druga. Nie ma znaczenia, gdzie upadną pachołki. Jeżeli drużyna nie wykona zadania w ciągu 3 minut, zostaje zdyskwalifikowana.

Po ćwiczeniu komisja sędziowska zbiera się w rejonie rozdzielacza. Ocena odbywa się w obecności dowódcy drużyny, który jako jedyny może rozmawiać z komisją. Dowódca podpisuje arkusz ocen – odmowa podpisu oznacza, że drużyna nie zostanie sklasyfikowana. Zawodnicy pozostają na swoich miejscach do polecenia zwinięcia sprzętu.

Sztafeta pożarnicza

Sztafeta pożarnicza to bieg 7 x 50 m z przeszkodami na torze o długości 350 m i szerokości 1,5–2,4 m. Każdy zawodnik pokonuje 50 m z prądownicą, która pełni rolę pałeczki sztafetowej, i wykonuje zadanie na swoim odcinku. Zawodnicy biegną w oznaczeniach funkcji jak w ćwiczeniu bojowym, a kolejność oznaczeń na odcinkach jest dowolna.

Odcinek toruPrzeszkodaZadanie
I (0–50 m)Rozdzielacz na 25 m, obok pionowo ustawiony wąż W-75 zwinięty w podwójny krągPodłączenie łącznika węża W-75 do nasady wlotowej rozdzielacza
II (50–100 m)Płotek lekkoatletyczny o wysokości 76 cm na 75 mPrzeskoczenie płotka
III (100–150 m)Równoważnia od 125 m (długość 6 m, szerokość 20 cm, wysokość 60 cm)Wskoczenie na równoważnię przed linią naskoku, przebiegnięcie i zeskok za linią zeskoku
IV (150–200 m)Rów o szerokości 2 m (od 175 do 177 m)Przeskoczenie rowu bez dotykania wyznaczających go linii i toru między nimi
V (200–250 m)3 tyczki o wysokości 1,7 m na 225, 226 i 227 mSlalom między tyczkami bez ich przytrzymywania
VI (250–300 m)Ściana 1,5 x 1,5 m na 275 m; w grupie „C” drugi płotek lekkoatletycznyPokonanie ściany górą, bez korzystania z podpór bocznych (w grupie „C” – przeskoczenie płotka)
VII (300–350 m)Rozdzielacz na 335 m, obok pionowo ustawiony wąż W-52Połączenie węża z lewą nasadą wylotową rozdzielacza i prądownicy z wężem (w dowolnej kolejności), przekroczenie linii mety

Źródło: Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych OSP, wydanie 2025, pkt 4.2.

Prawidłowy slalom: zawodnik omija pierwszą tyczkę z dowolnej strony, potem przebiega między pierwszą a drugą tak, aby drugą minąć z przeciwnej strony niż pierwszą, a trzecią mija po tej samej stronie co pierwszą. Na ostatnim odcinku zawodnik musi przekroczyć metę, trzymając linię gaśniczą za prądownicę lub wąż – bez zasłaniania połączenia łącznika i nasady prądownicy. Prądownica całą długością musi znaleźć się za linią mety.

Tor do sztafety pożarniczej – schemat z regulaminu zawodów sportowo-pożarniczych OSP, wydanie 2025

Strefy zmian i przekazanie prądownicy

Strefy zmian mają długość 10 m – po 5 m przed i za linią dzielącą odcinki (45–55 m, 95–105 m, 145–155 m, 195–205 m, 245–255 m, 295–305 m). Zawodników na strefy zmian wyznacza dowódca. Przed strefami zmian można używać znaczników.

  • Prądownicę przekazuje się z ręki do ręki – nie wolno jej rzucać ani przenosić w ustach.
  • Przekazanie jest prawidłowe, gdy obaj zawodnicy nie dotykają stopami bieżni poza strefą zmian. Postawienie całej stopy poza strefą to błąd „Przekroczenie strefy zmian”.
  • Zawodnika przyjmującego prądownicę nie wolno popychać ani biec za nim.
  • Zawodnik musi mieć prądownicę przy sobie podczas pokonywania przeszkody. Może ją odłożyć tylko przy wykonywaniu zadania na pierwszym i siódmym odcinku.
  • Przed przekazaniem prądownicy zawodnik może wrócić i powtórzyć zadanie na swoim odcinku. Poprawa slalomu polega na przebiegnięciu pełnego slalomu (trzy tyczki). Przewróconą przeszkodę zawodnik sam ustawia przed ponownym jej pokonaniem.

Wymagany sprzęt

Drużyna zapewnia:

  • prądownicę (pełniącą rolę pałeczki sztafetowej) o długości 25–30 cm – 1 szt.,
  • rozdzielacz 75/52-75-52 – 2 szt.,
  • wąż tłoczny W-75 o długości 20 ± 0,5 m – 1 szt.,
  • wąż tłoczny W-52 o długości 20 ± 0,5 m – 1 szt.

Organizator zapewnia płotek lekkoatletyczny (76 cm), równoważnię, rów wyznaczony liniami, 3 tyczki o wysokości 1,7 m z podstawą o średnicy 30 cm oraz ścianę o wysokości i szerokości 1,5 m z gładkich desek o grubości 4 cm, podtrzymywaną bocznymi podporami (w grupie „C” zamiast ściany – drugi płotek). Regulamin zaleca przygotowanie co najmniej dwóch torów.

Punkty karne

Na wynik drużyny w każdej konkurencji składa się czas wykonania i punkty karne. Czas przelicza się na punkty według zasady 1 s = 1 pkt. Przy ręcznym pomiarze czasu stosuje się dokładność 0,1 s, a przy elektronicznym – 0,01 s.

Punkty karne przyznawane są za wykonanie czynności niezgodnie z regulaminem. Uzyskując nawet najlepszy czas, można dostać kilkadziesiąt punktów karnych i nie zająć wymarzonego miejsca. Dlatego trenujcie zgodnie z regulaminem od początku – utrwalone błędne nawyki trudno później naprawić. Jeżeli błąd usunie zawodnik wyznaczony do wykonania danej czynności, drużyna nie dostaje punktów karnych.

Punkty karne w ćwiczeniu bojowym

BłądPunkty karne
Niewłaściwe wydanie rozkazu5
Falstart (drugi)5
Nieregulaminowe sprawianie węży ssawnych5
Nieregulaminowe sprawianie węży tłocznych5
Niewłaściwa sygnalizacja gotowości5
Nieregulaminowa obsługa rozdzielacza5
Nieregulaminowe ustawienie rozdzielacza5
Przekroczenie linii stanowisk prądowników (za każdego zawodnika)5
Wzajemna pomoc rot przy wykonaniu zadania20
Uruchomienie motopompy na podeście w trakcie przygotowania do ćwiczenia5
Nieprawidłowa praca (za każdy przypadek)5
Niezdyscyplinowanie i samowola zawodnika (za każdy przypadek)50
Falstart (trzeci)dyskwalifikacja
Niewykonanie zadania w czasie 3 minutdyskwalifikacja

Jeżeli rota II zanurzy linię ssawną bez przyłączonego smoka, oprócz 5 punktów za nieregulaminowe sprawianie węży ssawnych otrzymuje też punkty za „nieprawidłową pracę” przodownika i pomocnika – łącznie 15 punktów karnych.

Punkty karne w sztafecie pożarniczej

BłądPunkty karne
Falstart (drugi)5
Przekroczenie strefy zmian lub linii toru (za każdy przypadek)5
Nieprawidłowe przekazanie prądownicy (za każdy przypadek)5
Niepodłączenie lub nieprawidłowe podłączenie (na jeden kieł) linii W-75 do rozdzielacza5
Przewrócenie płotka5
Nieprawidłowe pokonanie równoważni5
Wpadnięcie do rowu5
Nieprawidłowe pokonanie slalomu5
Nieprawidłowe pokonanie ściany5
Niepodłączenie lub nieprawidłowe podłączenie (na jeden kieł) łącznika węża W-52 do rozdzielacza5
Nieprawidłowe przeniesienie prądownicy przez linię mety10
Nieprzeniesienie prądownicy za linię mety20
Ominięcie przeszkody (za każdy przypadek)20
Zgubienie umundurowania lub uzbrojenia10
Niezdyscyplinowanie, samowola zawodnika (za każdy przypadek)50
Utrudnienie wykonania zadania zawodnikowi na innym torze (za każdy przypadek)10
Falstart (trzeci)dyskwalifikacja
Nieukończenie konkurencji w czasie 3 minutdyskwalifikacja

Źródło: Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych OSP, wydanie 2025, pkt 4.1.6 i 4.2.4 oraz arkusz ocen (załącznik nr 5).

Zgubiony element ubioru lub uzbrojenia nie jest błędem, jeśli zawodnik założy go ponownie – w ćwiczeniu bojowym do jego zakończenia, a w sztafecie do przekazania prądownicy. Arkusz oceny sztafety ze strony drużyny podpisuje zawodnik z siódmego odcinka.

Wynik końcowy

O kolejności decyduje suma punktów uzyskanych w ćwiczeniu bojowym i sztafecie pożarniczej (czas plus punkty karne). Wygrywa drużyna, która uzyskała najmniejszą sumę punktów.

Jeżeli dwie lub więcej drużyn ma taką samą sumę punktów, o miejscu decyduje wynik ćwiczenia bojowego. Gdy to nie rozstrzyga o miejscach 1–3, przeprowadza się dogrywkę w formie ćwiczenia bojowego – jej wynik służy wyłącznie do ustalenia kolejności drużyn. W pozostałych przypadkach przyznaje się miejsca równorzędne.

Drużyna, której zawodnicy rozmyślnie lub w rażący sposób naruszają regulamin albo zasady „fair play”, przeszkadzają innym drużynom albo samowolnie przerywają zawody, może zostać zdyskwalifikowana przez sędziego głównego. Taka decyzja jest ostateczna, a drużyna nie jest klasyfikowana.

Na zakończenie zawodów krajowych wszystkie drużyny otrzymują dyplomy, a trzy pierwsze – puchary i medale. Nagrody na zawodach niższego szczebla ustala organizator.

Analiza wyników

Co 4 lata organizowane są krajowe zawody sportowo-pożarnicze OSP. Uzyskiwane czasy podczas zawodów krajowych robią wrażenie. Najlepsze drużyny wykonują ćwiczenie bojowe w czasie poniżej 30 sekund i sztafetę w okolicach 54 s. Poniżej przygotowaliśmy zestawienie najlepszych wyników osiąganych na zawodach krajowych rozgrywanych według regulaminu z 2011 roku. Znajomość czasów, jakie uzyskują najlepsze jednostki w Polsce, będzie dobrym punktem odniesienia.

Ćwiczenie bojoweSztafetaWynik końcowy
XV Krajowe zawody (2019)29,9753,9383,90
XIV Krajowe zawody (2015)33,3955,1488,53

Źródło: https://www.zosprp.pl

Powtórzenie konkurencji i odwołania

Drużyna ma prawo powtórzyć konkurencję w przypadku niesprawności urządzeń boiskowych, niesprawności sprzętu dostarczonego przez organizatora albo innych ewidentnych utrudnień niezależnych od drużyny. Decyzję podejmuje sędzia główny – na wniosek dowódcy drużyny, kierownika toru lub z własnej inicjatywy.

Od decyzji komisji sędziowskiej dowódca drużyny może się odwołać do sędziego głównego (za pośrednictwem kierownika sekretariatu) tylko na piśmie, w ciągu 15 minut. Jeżeli konkurencje są rozgrywane bezpośrednio po sobie, czas liczy się od zakończenia przez drużynę ostatniej konkurencji. Odwołanie zostanie uwzględnione, gdy:

  • ocena zawiera błąd arytmetyczny,
  • sprzęt przygotowany przez organizatora uległ uszkodzeniu, co miało istotny wpływ na ocenę,
  • sędzia główny uznał zasadność odwołania.

Sędzia główny rozpatruje odwołanie do czasu zakończenia zawodów i informuje o decyzji przed ogłoszeniem oficjalnych wyników. Jego decyzja jest ostateczna.

Pytania i odpowiedzi

Poniżej przedstawiamy pytania i odpowiedzi związane z tematem artykułu. Jeżeli nie znajdziesz odpowiedzi na nurtujące Cię kwestie, skontaktuj się z nami, spróbujemy pomóc.

Jak brzmi meldunek dowódcy na zawodach OSP?

„Panie sędzio. Dowódca drużyny OSP… (nazwa drużyny) melduje drużynę gotową do rozpoczęcia ćwiczenia.” Po zgodzie sędziego dowódca wydaje rozkaz: „Stanowisko wodne przy zbiorniku, rozdzielacz na wysokości dwóch odcinków W-75, dwie linie gaśnicze z dwóch odcinków W-52, każda rota I obrócenie lub złamanie tarczy, rota II przewrócenie pachołków, na linię startu w tył rozejść się.” Więcej w sekcji Meldunek i rozkaz dowódcy.

Który regulamin zawodów sportowo-pożarniczych OSP obowiązuje?

Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych w wydaniu 2025, przyjęty uchwałą nr 140/34/2025 Prezydium Zarządu Głównego ZOSP RP z 16.05.2025 r. Zastąpił on regulamin OSP-1/2011. Pobierz regulamin (PDF).

Czy kobiety mogą startować w grupie „A”?

Tak. W skład drużyny grupy „A” mogą wchodzić kobiety. Drużyna, w której jest co najmniej jeden mężczyzna, jest klasyfikowana jako męska.

W jakich butach można startować w zawodach?

W butach skórzanych albo z tworzywa koloru ciemnego, w tym trekkingowych i sportowych – z wyjątkiem trampek i tenisówek. Kolce, korki i metalowe szpilki są zabronione, podeszwy typu „turf” są dozwolone. Buty w drużynie nie muszą być jednakowe.

Ile drużyn może wystawić jedna jednostka OSP?

Na zawodach gminnych – dowolną liczbę drużyn w każdej grupie. Na zawodach powiatowych, wojewódzkich i krajowych jednostkę może reprezentować tylko jedna drużyna w każdej grupie.

Co się dzieje, gdy drużyny mają taki sam wynik?

Decyduje wynik ćwiczenia bojowego. Jeśli to nie rozstrzyga o miejscach 1–3, rozgrywa się dogrywkę w formie ćwiczenia bojowego. O dalszych miejscach przy remisie przyznaje się miejsca równorzędne.

Jakie dokumenty są potrzebne na zawody?

Najpóźniej 30 minut przed rozpoczęciem zawodów drużyna składa arkusz zgłoszenia z ostatecznym wykazem zawodników. Każdy zawodnik musi mieć dowód osobisty lub inny urzędowy dokument ze zdjęciem, a zawodnicy niepełnoletni – pisemną zgodę przedstawicieli ustawowych. Wzory dokumentów są załącznikami do regulaminu.

Czy można zorganizować dodatkowe zawody nieujęte w harmonogramie?

Tak, regulamin umożliwia organizację dodatkowych zawodów, takich jak puchary czy memoriały. Nie mogą one stanowić eliminacji do zawodów wyższego szczebla. Zasady kwalifikacji drużyn do takich zawodów ustala organizator.

Podsumowanie

Zawody sportowo-pożarnicze OSP to jedna z wielu aktywności podejmowanych przez strażaków. Zawody możemy traktować jako rozrywkę i integrację, ale także jako formę doskonalenia. Ćwiczenie bojowe jest w pewnej części podobne do rozwinięć spotykanych podczas pożarów. Udział i treningi do zawodów sportowo-pożarniczych z pewnością mogą być dobrą formą przygotowania do działań ratowniczo-gaśniczych. Jeżeli przygotowujecie się do sezonu, zacznijcie od przeczytania nowego regulaminu z 2025 roku – część zasad zmieniła się względem wersji z 2011 roku. Jeżeli dobrze opanowaliście tego typu zawody, zachęcamy do rozpoczęcia przygody z zawodami według regulaminu CTIF.

Jeżeli artykuł wniósł coś pozytywnego do funkcjonowania Twojej jednostki, udostępnij go dalej. Może ktoś jeszcze skorzysta z tych treści. Jeżeli masz coś do dodania lub chcesz o coś zapytać, napisz do nas.

Przydało się? Prześlij dalej w swojej jednostce

Podziel się artykułem z zarządem, naczelnikiem albo kolegami z OSP.

Historia zmian

    • Artykuł opisuje teraz regulamin w wydaniu 2025 (uchwała nr 140/34/2025 Prezydium ZG ZOSP RP z 16.05.2025 r.), który zastąpił regulamin OSP-1/2011.
    • Dodaliśmy dosłowną treść meldunku dowódcy i poprawiliśmy treść rozkazu.
    • Poprawiliśmy kolejność przeszkód w sztafecie pożarniczej: płotek, równoważnia, rów, slalom, ściana.
    • Zaktualizowaliśmy zasady dla grup A i C, ubiór zawodników, oznaczenia, sprzęt i sposób jego ułożenia na podeście.
    • Dodaliśmy wymiary obu torów, nowe schematy z regulaminu oraz punkty karne w formie tabel.
    • Dodaliśmy kwalifikacje, zgłoszenie drużyny, weryfikację, dogrywkę, powtórzenie konkurencji i odwołania.
    • Link do regulaminu z 2011 r. i uściśleń z 2019 r. zastąpiliśmy linkiem do wydania 2025 i materiałów szkoleniowych dla sędziów.
  1. Pierwsza publikacja.

Jesteś już w jednostce OSP?

Załóż bezpłatne konto i dołącz do swojej jednostki w Strażak.Online za zgodą jej właściciela. Rejestracja zajmuje około minuty, a konto strażaka jest i pozostanie bezpłatne.

Czytaj dalej

Wróć do artykułów